Uit het leven van een denkende vrouw

kwelling wezen voor zó kort af te dalen in de zalige gewelven van overpeinzing en van rust, te realiseren alles, alles wat ze nog te doen, door te werken, uit te denken had, arbeid voorjaren en verschieten vol mogelijkheden van nog verder werk en waartoe ze van dag op dag maar niet kon komen, en waaruit ze van uur tot uur werd opgedreven, verontrust, om alles, om een gril van Harry, om de eisen van de kinderen, om de onwil en de onbezonnenheid van de meid. Waarschijnlijk zou ze er toch ook niet zo gauw toe kunnen doordringen - van die veerkracht van haar oude jaren was vrijwel alles te loor gegaan - en zo al wel, dan kwam ze straks met een vol en roezig hoofd aan de koffie en kon niet dadelijk luisteren naar de verhalen over dansen en schaatsenrijden en pret op school van Fransje, die met half-luisteren niet tevreden was, maar volle aandacht eiste en woedend werd als ze merkte dat die haar niet werd gegund. Want ook de kinderen scheen het ingeboren dat vaders rust en stilte verkrijgen, als ze rust en stilte begeren, maar dat moeders altijd moeten luisteren en altijd moeten praten en altijd voor alles moeten klaarstaan, wat de kinderen invalt... Of had Loek gelijk, Loek die zelf perfect-gedresseerde kinderen en perfect-gedresseerde meiden had, al zei ze het hatelijk, en had ze werkelijk haar kinderen 'verkeerd opgevoed'? Te weinig naar haar wil gedrongen, te veel van te jong af ze als mens behandeld -, tegelijk door alles voor ze te doen, ze onzelfstandig gehouden? Was het werkelijk haar schuld, dat Fransje nu de airs had van een volwassen mens en zich tegelijk minder wist te redden dan menig kind van twaalf, nog geen thee schenken, nog geen koffer pakken kon, nog geen steekje naaien, geen kous voor zichzelf stoppen wilde? Curieus dat ze, in de sferen van het zuivere redeneren uit oude dogma's als 'schuld' en 'vrijheid' volkomen los, van 'opvoeding' al heel weinig verwachtend -, in het gewone leven altijd door wroeging werd verontrust, of ze tegenover haar kinderen als moeder niet was te-kort geschoten... Had ze dan alles moeten opgeven, haar werken en denken, om uitsluitend voor haar kinderen te zijn? Domme gedachte... als maakten mensen hun leven, als kozen ze hun weg! En dan ook... wie kon anderen rustig en gelukkig maken zonder zelf rustig en gelukkig te zijn

142