Uit het leven van een denkende vrouw

en waren rust en geluk nog denkbaar als het allerinnigste, de hartstreng zelf het leven was ontsneden? Maar toch was ze somtijds blij dat ze tegenover zichzelf en, voor later, tegenover de kinderen, kon zeggen dat haar werk ook geld had opgeleverd en dat ze voor dat geld kleding en voeding hadden gehad. O, armzaligheid... en ze verlegde het hoofd tegen de stoelleuning en weer zuchtte ze.

Nu was het stil in huis..., maar stilte bedrieglijk, bijna angstige stilte, die elk ogenblik rauw kon worden verscheurd door breken van glas, kletteren van pannen, vliegende ruzie. Rika was althans een zorg geweest. Rika had, al kibbelend, veel van de kinderen verdragen, maar deze, de derde al sinds Rika's trouwen, verdroeg niemendal, sterk in het besef van haar onmisbaarheid, zenuwachtig, lichtgeraakt en wantrouwig. Glazen en kopjes verknoerste ze tot gruizels, vorken verboog ze tussen haar grove vingers en op alle verwijt antwoordde ze, dat ze ook nog nooit had gediend bij een mevrouw die niet zelf behoorlijk binnen het 'fijne goed' en het glaswerk waste, die niet eens zelf haar vuile was uittelde!...

Er waren ogenblikken, dat Marianne zich haar onoverkomelijke weerzin tegen lauw zeepsop en vatenkwast, tegen de klamme, gebruikte handdoeken en het vuile linnen van het hele gezin, als een kinderachtigheid, die ze overwinnen moest, verweet, maar in andere ogenblikken raasde en stormde het in haar van verzet. Moest ze dan alles, was het nooit genoeg? Dat was vooral, wanneer ze over de eisen en pretenties van mannelijke artiesten, geleerden, dichters hoorde spreken, als in haar tegenwoordigheid deze of gene dier lieden zijn onbeduidende vrouw ophemelde als een 'opperbeste artiestenvrouw' die zo goed voor de pot en de jongens zorgde, zodat hij zijn volle vrijheid om te werken had! Harry keek dan wel altijd een beetje verlegen, en ze wist nooit recht... was hij beschaamd omdat hij toch eigenlijk van haar hetzelfde verlangde, of... verongelijkt omdat hij-alleen het niet met een rustig hart en een goed geweten van zijn vrouw verlangen kon?

En ook nu weer, als zo vaak, en tegen beter weten in, dacht Marianne aan de mogelijkheid van een krachtige en eenvoudige,

143