Uit het leven van een denkende vrouw

dcnde, alles blindelings en wildweg uit 'oorzaken' verklarende, zonder het te bemerken de tegenstrijdigste 'gevolgen' aan eenzelfde 'oorzaak' vastkoppelend, uit de tegenstrijdigste 'oorzaken' tot overeenkomstige gevolgen besluitende - ; Hebbel en Balzac-, de wijsgerige gedachte, overgebracht in de kunst, tegenover het 'wetenschappelijk systeem', het positivisme overgebracht in de kunst. En dan die uiteenzetting tot welker definitieve formulering - een al scherper begrenzen, schiften en scheiden, samenbinden en uitzonderen - ze zoveel weken, maanden van aanhoudend-gespannen waakzaamheid had besteed, die uiteenzetting van het verschil tussen het 'laag-subjectieve' als het begin-stadium, en het 'hoog-subjecticve' als eind-stadium van alle geestelijke werkzaamheid, met daartussen in de noodzakelijke fictie van de objectiviteit, en vooral ook dit: waarom die fictie schier onuitroeibaar moest zijn... en verder alles wat ze had gevonden door de gcstadigde wisselwerking van 'in zich' en 'om zich' over de begrippen 'mening' en 'meningsverschil' en 'begrijpen' en 'onderscheiden', die ze jarenlang reeds had ontgonnen, maar evenmin uitgeput, als in enige jaren een kolenbekken zou kunnen worden uitgeput...

O, nu gaandeweg leefde het weer in haar op... ze herinnerde zich de treffende aanhalingen die ze had genoteerd uit het werk van de beide als voorbeelden aan te tonen auteurs, er zou toch wel iets in dat alles zijn, voor jonge studenten en hun huisgenoten de moeite van het luisteren waard en wanneer dan in de vervoering, de ontroering van wat ze te zeggen had haar eigen geestdrift haar welsprekend maakte, dan zou ze ook haar toehoorders binden, boeien, meeslepen...

Ze had de papieren weer in haar portefeuille geborgen; tot rust gekomen zat ze stil en keek naar buiten, in één blik met het licht van een eenzame lantaarn ving haar oog de naam van een halte, die ze reeds lang meende te zijn voorbijgegaan - de trein was blijkbaar over zijn tijd. Een zucht van ontspanning worstelde zich uit haar borst naar boven, niet zo moedeloos was ze als daareven, enkel moe.

Dan ineens ontdekte ze op de bank tegenover zich het tijdschrift van Eckstein, door Uhland vergeten -, haar eerste impuls

118