Vier jaargetijden

"i^lIBSIflilSPiSi^fli^lii®^

'mitswo' voor allemaal, het wonen in de loofhut is een mitswo —, daarom komt Grootvader dan ook alleen eruit om te slapen, en het tocht er wel eens, en het regent er soms in, want het is toch maar een hut, en tante Heintje bemoeit zich ermee en zelfs tante Roos, toch zelf zo streng en vroom, maar het helpt niemendal en Grootvader blijft erin. En dan is er... dan is er... hoe houd je het uit elkaar in de volheid van zo'n overvolle dag... dan is er dat ze nu ook het bleke portretje van het oude huisje weer terug zal zien... En zal het nu nog weer bleker zijn geworden?

Het zit nu al jaren een beetje scheef in zijn glimmend zwart róndhoekig lijstje, het hangt in de achterkamer tegen de muur, het is het huisje, waar Grootvader woonde, toen hij nog een jongen was, met tante Heintje en tante Roos, met oom Aron en oom Daaf, die toen allemaal meisjes en jongens waren... en tegenover ze woonde Jaap Halberstadt met zijn ouders en met zijn broertjes en zusjes en over en weer kwamen ze bij elkaar spelen, omdat ze in dat dorp de beide enige Joodse gezinnen waren. Ze speelden ook wel met de anderen, maar natuurlijk niet binnenshuis, want er was daar maar weinig haat.

Hoe vaak heeft Grootvader haar alles op het portretje gewezen en van wat er niet op staat, verteld, dat dacht ze er dan bij en zag ze erbij. En nu wordt hét elk jaar een beetje bleker... en als je nu weet, dat het echte huisje allang niet meer bestaat, dat het voor jaren en jaren is af-

87