Verdediging van het Westen

alleen sprake zijn van een bondgenootschap tegen den gemeen-schappelijken vijand: het fascisme.

Wat echter het arbeiders-socialisme, ook het allerslechtste, tot dusver voor had op ieder soort van intellectuelen-beweging, dat was: het socialisme. Een intellectuelen-beweging die niet socialistisch is, kan niet eens tot een beweging worden. Socialisme is heden geen maximum meer voor een beweging, het is een minimum. Naast het arbeiders-socialisme, tegenover het knuppel-socialisme (dat zich nationaal-socialisme noemt), moet het intellectuelen-socialisme staan. Het intellectuelen-socialisme dat als kern van zijn program heeft: een maatschappij waarin niets de ontplooiing van het intellect, van de cultuur, belemmert.

Is dat een ander program dan dat van de grote socialistische beweging der arbeiders, — de enige die ernstig te nemen valt: over Russisch knuppel-socialisme en lompenproletarische verdwazing is geen woord te verliezen en de intellectuelen die aan politiek willen doen, moeten beginnen met hun voorkeur voor dat soort romantische malligheden of doortrapte gemenigheden op te geven, — of is dat misschien hetzelfde?

Er is geen verschil in woorden. Begrijpelijk, want ook het arbeiders-socialisme is een schepping van intellectuelen en het heeft dus steeds algemeen socialistische leuzen gehad. Een arbeider die socialist is, heeft zich tot de algemene cultuur, de cultuur der intellectuelen opgewerkt.

Maar er is verschil in uitgangspunt en er is verschil in intensiteit. Voor de arbeidersbeweging is de socialistische cultuur een slotstuk dat bovendien met weinig ernst en inspanning wordt afgewerkt. Daarom trekken de socialistische partijen, zoals ze zelf van tijd tot tijd erkennen, geen intellectuelen, daarom zijn ze cultureel zo onaantrekkelijk en armoedig.

Juist omdat er dus in de bestaande socialistische beweging als het ware een ruimte is die wacht op vulling van de kant der intellectuelen, omdat het arbeiders-socialisme zich (om een uitdrukking van List te variëren) een intellectuele vleugel moet laten aangroeien, juist omdat de intellectuelen dus als vanzelf een eigen taak hebben op cultureel gebied, in het winnen van de middengroepen en in algemeen intellectuele leiding, juist daarom zou het mogelijk zijn de intellectuelen-beweging in het organisatorische verband der bestaande socialistische beweging te scheppen en te doen groeien. Natuurlijk alleen als die socialistische beweging oog zou hebben voor de bijzondere behoeften der intellectuelen, als ze zou begrijpen dat socialistische intellectuelen dingen hebben te bespreken die niet ^z7°