Verdediging van het Westen

vinden is. Hier en daar ontmoet men nog een energieke bureaucraat met vakkennis en een zekere vaardigheid in het hanteren van de dingen die in het eigen kringetje liggen. Komen deze lieden voor nationale of internationale problemen te staan — en omdat er geen anderen zijn en vooral ook omdat hun medc-bureaucraten óf een woeste afkeer hebben van alles wat bekwaam is, óf niet eens meer het onderscheid tussen bekwaam en onbekwaam kunnen zien, worden alle functies volgens anciënniteit door de kleinere bureaucraten bezet — dan behandelen ze die met al de onwetendheid, cultuurloosheid cn sufheid waarover ze beschikken. Het is dan ook geen wonder dat de echt-proletarische beweging bij uitnemendheid, de vakbeweging, daar waar het fascisme aan de macht kwam, bijna geruisloos en spoorloos is verdwenen. Ook in de democratische landen is de enige ernstige functie der vakvereniging nog: geld bijeen brengen voor de verkiezingscampagnes en propaganda-actics der sociaal-democratic. Een nuttige functie ongetwijfeld, maar een die wel wat eenvoudiger vervuld kon worden.

Zó dom als de vakbeweging kan een politieke partij nooit zijn. Ze is door de aard harer werkzaamheden en door haar samenstelling altijd wat meer „intellectueel”. In verhouding tot de vakbeweging is de partij een „élite”. Maar in verhouding tot de eisen die haar in onze tijden gesteld worden is ze het allerminst. Ze is, zoals we reeds zeiden, het stoffelijk overschot van een vroegere élite. En daarom een beletsel voor de vorming van de thans vereiste élite.

De gedachte dat een nieuwe élite z.ich zou kunnen vormen in de thans bestaande socialistische partijen mag niet eens een gedachte genoemd worden. Immers wie in die partijen zit en ze nog ernstig neemt, die zal uit de aard der zaak al z’n energie gebruiken, hetzij om de politiek dier partij een grotere aanhang te bezorgen (en in dat geval is hij het dus met die politiek eens, en heeft hij geen behoefte aan iets nieuws), hetzij om die politiek te wijzigen. Maar wat betekent dat „willen wijzigen”? Toch zeker dat men een eigen politieke conceptie heeft, waarvoor men een deel van het kader cn op den duur de meerderheid der leden hoopt te winnen. En dat sluit in zich een vrij hoge waardering voor kader en leden dier partij. Heeft men die, dan is de toestand nog waarlijk niet zo ongunstig, men gelooft dan dat de beweging in wezen gezond is en dat de bestaande geestesgesteldheid vatbaarheid voor verandering cn voor nieuwe ideeën in zich sluit. Vatbaar voor nieuwe ideeën is echter slechts: de levende élite. En men meent dus dat zo’n élite reeds aanwezig is, dat ze zich alleen van een aantal dwalingen moet bevrijden