Verdediging van het Westen

de zijnen de massa gebruikten om aan de macht te komen, terwijl ze daarna probeerden die massa tot het socialisme te dwingen. Maar aangezien dit proces geen bewust proces was, waarbij de élite haar tegenstelling tot de massa en de omvang van haar taak begreep, terwijl tevens — wat de andere kant van hetzelfde geval is — die élite geen werkelijke élite was (ze begreep en overzag het probleem niet en ze was cultureel, moreel, wetenschappelijk, artistiek van vulgaire makelij) moest men in Rusland ondanks alle gunstige voorwaarden, wel tot de tegenwoordige afschuwelijke toestanden geraken.

Wat de massa mèèr verlangt dan brood en spelen, d.w.z. de erkenning van het bestaansrecht voor alle mensen, het heersen van rechtvaardigheid en gelijkheid en vrijheid, dat is, indien ontdaan van storende elementen (b.v. gelijkheid gezien als het recht alles wat boven de middelmaat uitsteekt te vernietigen, dus als afgunst) inderdaad socialisme. Doch in de eerste plaats is het slechts de grondstof voor het socialisme, en alleen wat men er van maakt is beslissend voor de waarde van dat socialisme. En bovendien is het zeer de vraag of die gevoelens In enigszins betekenende mate, dus als een krachtige wil, en onvervalst door afgunst, of sentimentaliteit of iets van die aard, aanwezig zijn.

Men blijft aan de veilige kant als men niet te veel verwachtingen heeft omtrent de massa, haar kunnen en willen. Met verachting heeft dit niets te maken. Het is een kwestie van eerlijke of misleidende balans. En hoe lager men de „post” massa taxeert, des te groter moeten de andere posten zijn, om de balans sluitend te maken. Des te meer verantwoordelijkheid moet de niet-massa dragen.

De vraag is echter of er in de landen der democratie, in de landen waar de massa aan de politiek kan deelnemen en waar een open massa-organisatie mogelijk is, ook een socialistische élite bestaat. Dit nu is geenszins het geval. Er zijn organisaties, er zijn vakverenigingen, die soms honderdduizenden of millioenen leden tellen, er zijn grote partijen en er zijn zelfs omvangrijke „culturele” organisaties.

Zowel die vakverenigingen als die andere organisaties hebben een leiding en een uitgebreid kader. Maar men zou verkeerd doen deze mensen als een socialistische élite te zien. Ze staan dichter bij de besturen en de werkende leden van andere brave verenigingen zoals daar zijn: buurtverenigingen, gehecl-onthouders, voetbalclubs enz. enz., dan bij een socialistische élite. Ze kenmerken zich immers door