Verdediging van het Westen

met ere, en een weelderig doch eerloos bestaan. Thans zijn er voor socialisten in het geheel geen levensmogelijkheden meer, er zijn slechts de martelingen en de zekere vernietiging en er is geen enkel overwinningsperspectief. Het is dan ook niet te verwonderen dat deze behoorlijke mensen óf zich in hun privé-wereldje terugtrekken, óf in dienst der regering treden, daarbij dan vaak de illusie koesterend dat ze op die wijze nog iets kunnen doen ter verzachting van het lot der onderdrukten. Ja, in sommige gevallen menen ze zelfs dat ze op den duur Invloed zouden kunnen uitoefenen op de kaders der nieuwe heersers en zo langzamerhand een nieuwe orde opbouwen binnen de bestaande.

Wat blijft dan over? In de eerste plaats een massa die beneden ieder politiek peil staat, volkomen vervuld van de kleine en kleinere zorgen van iedere dag. In bijzondere omstandigheden kan die massa „in beweging” komen. Maar terwijl ze vroeger dan gewoonlijk, overal bekneld tussen en doordrongen van socialistisch kader, tot actie- of stemmateriaal der socialisten werd, wordt ze in de nieuwe omstandigheden, onder de veel grotere, veel systematischer georganiseerde druk van de regering, haar kader en haar propa-ganda-machinerie, tot brul- en marcheer- en vechtmateriaal voor de regering.

Bij dit alles is nog alleen maar gesproken over de ouderen en de volwassenen. Anders staat het met de jongeren, die vanaf de wieg onder het trommelvuur der regeringspropaganda geleefd hebben, die geen andere wereld gekend hebben, niet kunnen vergelijken, de bestaande orde als een natuurlijke aanvaarden. Voor zover ze ontevreden zijn, kankeren en mopperen, doen ze dat op de grondslag der bestaande orde. De gedachte, dat een andere orde mogelijk zou zijn, kan niet eens in hen opkomen. Bovendien is hun ontevredenheid in de meeste gevallen een kwestie van voedsel, kleding, woning, loon, of een verlangen naar meer vermaaks-mogelijkheden (onder die afdeling „vermaak” vallen dan ook de culturele en sexuele behoeften in hun onontwikkelde vorm), d.w.z. die ontevredenheid komt voort uit hun klasse- of groepspositie. Tot socialisme kunnen dergelijke klasse- of groeps-ontevredenheden (of verlangens) echter nooit leiden. Het socialisme, dat wisten Kautsky en Lenin reeds, wordt van bulten af in de arbeidersklasse gebracht door intellectuelen, en het zijn de intellectuelen als dragers der cultuur die de scheppers der socialistische wereldbeschouwing zijn¹). Dat wil dus zeggen dat een massa die geen verbinding meer heeft met de cultuur, nooit tot een socialistisch bewustzijn komt.

^x) Zie ,,Over Wetenschappelijk Socialisme": Nieuwe Kern, le jaargang, blz. 145 e.v.

240