Verdediging van het Westen

delijking van hun opvattingen zoeken, en hun politiek verkondigen door middel van werken over filosofie, of geschiedenis, economie of iets anders.

Evengoed als de politiek tot ons komt door Hegel’s „Rechtsphilo-sophie”, of door Thiers „Geschiedenis der Franse Revolutie”, komt ze tot ons door de economische geschriften van Marx en door de theologische tractaatjes zowel als door de romans van Tolstoj of door de gedichten van Stefan Georgc, om een paar willekeurige namen te noemen.

En niemand zal in ernst kunnen volhouden dat een dichter als Dante z’n politiek minder diep heeft doordacht of minder serieus heeft opgevat dan Mr. Smith. M.P. of Gauführer Müller.

Een ogenblik nadenken herinnert ons er aan dat de romans van Rousseau mèèr invloed op een paar generaties hebben uitgeoefend dan alle zuiver politieke geschriften, wetenschappelijke en filosofische verhandelingen bij elkaar. En wel daarom, wijl Rousseau er in geslaagd was de problemen die zijn tijdgenoten bezig hielden beter tot een levend geheel samen te vatten dan welk politicus of filosoof of historicus dan ook.

Of zijn levende samenvatting juist was, doet hier niet terzake; ze werkte onweerstaanbaar.

Het is niet onmogelijk dat ook in onze dagen de politiek uit de roman een dergelijke uitwerking zou kunnen hebben. Natuurlijk alleen als de schrijver z’n eigen tijd kent; als mensen en toestanden die hij uitbeeldt gèèn propagandistische, vergeestelijkte, of verintel-lectueelde poppen en bouwdoos-gewrochten zijn, doch, hoe wellicht ook afwijkend van de werkelijkheid zoals de gemiddelde mens die pleegt te zien, toch binnen de mogelijkheden der werkelijkheid vallen. En tenslotte ook alleen als de schrijver werkelijk studie gemaakt heeft van de kwesties die hij op zijn wijze wil belichten, en als hij de zaak werkelijk met al de kracht waarover hij beschikt doorvocld en doordacht heeft. Het volkje dat romans over politiek gaat schrijven omdat dit nu eenmaal in de mode is, doet beter in z’n eigen wereldje van kunstenaars-liefde, burgers- en boerenhartstochten uit huiskamer en bedrijf, en zichzelf-ontledende psy-chopathen te blijven.

Bij Silone echter loopt men geen gevaar dat hij, over politiek schrijvend, een hem vreemde wereld binnenkomt, wier landschap, mensen en hartstochten hem onbekend zijn. Hij weet waar hij over schrijft en het is hem ernst, want de politiek is, op z’n minst, een van de belangrijkste dingen in zijn leven. Hij heeft in de communistische

236