Verdediging van het Westen

zegt niet slechts dat er beweging is, ze weet precies hoe die beweging, altijd en eeuwig is. Een dynamische wereldbeschouwing kent talloze vormen van beweging, en ze kent ook het ontbreken van beweging — de dialectiek kent slechts één bewegingsvorm; die in tegenstellingen: these—anti-these—synthese—nieuwe—anti-these enz. enz. tot in alle eeuwigheid z’n slome drieslag blijft voortzetten.

Inplaats van een andere welbekende ontwikkelingstheorie die alle processen geleidelijk ziet verlopen en die verklaart dat de natuur geen sprongen kent, heeft Hcgcl een even eenzijdige evolutietheorie gezet, volgens welke de natuur alleen maar sprongen kent. Nadat de Idee hem dat ingefluisterd had, heeft hij zich beziggehouden met het werk, de feiten die anderen, los van iedere dialectiek, gevonden hadden, zo te rangschikken dat ze (min of meer, als men erg z’n best doet om het ook zo te zien, en de feiten en begrippen naar behoefte uitrekt of samendrukt) in het dialectische schema pasten. En na Hegel hebben, behalve de talloze gewone Hegel-epigonen, ook Marx en Engels een groot deel van hun leven met deze lege formalisterij verknoeid. De brave Engels heeft werkelijk het beste deel van z’n leven besteed aan het bestuderen van de natuurwetenschappen, niet om uit die wetenschappen iets te leren, maar om die wetenschappen en hun makers de les te kunnen lezen, en alle feiten netjes in het Hcgclse gelid te kunnen plaatsen.

Men zou een dergelijke bezigheid alleen kunnen vergeven als ze enig nut had, en als het zogenaamde dialectische denken de studie der natuurwetenschappen kon bevorderen.

Maar aan de ene kant is het feit dat (vóór noch na Hegel) nooit enige ontdekking op het gebied van de natuur-wetenschappen gedaan is door iemand die volgens de dialectische methode werkte — en aan de andere kant staat het feit dat in geen enkel laboratorium en in geen enkele studeerkamer waar scheppende arbeid verricht wordt — op het gebied der natuurwetenschappen — dialectisch gedacht wordt.

Als dan dat werk verricht is, als de koningen gebouwd hebben, komen de hegeliaanse en marxistische kruiers met hun ladingen schema’s, meten alles op, en verklaren dat Pawlov en Mendelejef, Freud en Einstein „onbewust” dialectisch gedacht hebben. Waarom dan in de loop der eeuwen nooit één scheppend natuurweten-schapsman er toe gekomen is de dialectiek bewust toe te passen en waarom de kleinste laborant zowel als de grootste geleerde niet anders kunnen dan volgens andere beginselen te denken, dat weten

184