Er is geen gisteren, er is geen morgen

‘De koers van gisteren, Mare?’

‘Tweehonderdnegenenveertig.’

Salomon stond weer stil en rekende hardop. Een miljoen vierhonderdduizend gulden nominaal tegen een koers van tweehonderdnegenenveertig is zowat drieën-eenhalfmiljoen.

Toen keek hij me weer aan. Vroeg:

‘Hoeveel heb je in ander spul?’

‘Een miljoen prima obligaties. Debbies zekerheid.’

Ik voelde me opeens klein tegenover Salomon. Klein in vermogen, klein in kennis van geldzaken.

‘Je hebt goed geboerd, Mare. Je bent een rijk man geworden. Wat hadden we na vaders dood? Jij, Ruben en ik?’

‘Een goede opvoeding. Een sterke joodse moraal en ethiek,’ antwoordde ik. Ik rees weer in mijn eigen achting na de prijzende woorden van de machtige Salomon.

‘Ja, dat bezaten we. Gezegend zij de nagedachtenis van vader en moeder. Gezegend tot in eeuwigheid,’ zei Salomon.

Verstolen veegde hij een traan uit zijn ogen. Salomon was dezelfde gebleven. Sentimenteel. Vol eerbied voor moeder en vader. Olam wesjolam.

‘Hou je nog de jaartijden, Mare?’

‘Ja. Die en Kol-Nidrei. Dan ga ik naar sjoel.’

‘Ik ook. We zijn nog joden. Goddank,’ fluisterde hij.

‘Ruben niet,’ zei ik.

‘Toch wel. Ik begrijp dat hij vraagt. Dat hij God ter verantwoording roept. Heb jij dat nooit gedaan, Mare?’

‘Nee. Ik had daartoe geen reden, Salomon.’

‘Ik wel. Ik heb soms in gedachten met Hem geredetwist. Maar, jongen, dat is zo intens joods, op tal van

169