De koopbrief

Joodse volk behoor, en geen recht heb om hier in rust te leven terwijl mijn volk geen thuis heeft.” „Maar dokter, voor ons maakt het geen verschil of je Jood bent of Christen. Wie heeft het daar ooit over gehad?”

„Ik,” zei Joseph kort. „Ik ben de enige, die het er over heeft, omdat ik de enige ben, voor wie het verschil mag maken. Probeer te begrijpen, dat voortaan mijn schuld tegenover het Joodse volk zich zou opstapelen, als ik rustig dit leven bleef leven.”

„Voortaan,” had hij gezegd. Er was, van dit ogenblik af, een „voortaan”; het scheidde het verleden van de toekomst.

„Je bent me geen verantwoording schuldig, dokter,” zei de boer verlegen. „Ik zei dat maar zó, dat je een beetje raar was.”

„Als je mij wilt leren melken, omdat ik weet, dat ik in de rest van mijn leven aan dokteren niet genoeg zal hebben, - dan ben ik je wèl verantwoording schuldig.”

In korte, klare woorden legde hij uit, wat voor hemzelf de nieuwe ontdekking was: hoe hijzelf geen rust zou vinden, als zijn opgejaagde volk geen rust vond en als hijzelf niet gedaan had wat hij kon, om de rust van zijn volk voor te bereiden in het enige land, dat een blijvend thuis kon zijn.

„En misschien hebben ze me daar als dokter nodig, maar misschien ook niet. Want mijn volk moet naar 86