De koopbrief

ren, die antwoord behoefden, - kwam hij vrij voor zijn werk, zoals hij er nog niet eerder vrij voor was geweest, - kwam hij vrij voor vreugde, zoals hij die nog niet eerder had gevoeld. Ze kregen hem terug, de gemeenschap en Joseph en Dina, want hij kreeg zichzelf terug. Omdat Joseph en Dina hun Chaia nooit kwijt waren geweest, kenden ze bij haar ook niet de vreugde van het weervinden; bij Chaia ontplooide zich alles zonder schokken, alsof het leven voor haar ontrold werd, - ook de gezonde, heel jonge liefde voor en met de kameraad, die naar haar toe was gegroeid zoals zij naar hem. Bij Michaël en Ta-mar was de dageraad van een geluk, waar Tamar niet aan geloofd had en waar Michaël om had gevochten, bekoorlijk door de ongedachtheid ervan.

Ze trokken in één hutje, in afwachting van een huwelijk. In een gemeenschap, waar niet te grote waarde aan de officiële voltrekking werd gehecht, golden ze als getrouwd paar. Hij rekende niet meer onder de vrijgezellen, die voor hun eigen praktisch-huiselijke dingen moeten zorgen, maar onder de getrouwden: hij zorgde voor haar en zij voor hem. De kleine, dagelijkse daden en de intimiteit ervan werkten op Tamar in als de eerste regen op de gebarsten grond: het verzadigt nog niet, maar doet verzadiging vermoeden en tegemoet zien.

Langzaam groeide ook die onderstroom van zorg om het leven van de ander, die de straling van ieder 210