De koopbrief

waarin we samen de dingen verkochten. We hadden het goed.”

„En nu zijn wéér je wortels uitgetrokken.” Derkovsky haalde de schouders op. Met een glimlach wendde hij het gezicht tot Joseph, alsof hij hem zag.

„Het maakt toch alle verschil, of ginds je wortels werden uitgetrokken of hier. Ginds was het het eind, - hier weet je, dat je terug komt, dat je hoogstens verplant wordt.”

„Hij ziet vooruit, meer dan ik,” dacht Joseph beschaamd. „Dat deed hij toen al. Het komt doordat zijn ogen niet afgeleid worden naar de onbelangrijke dingen van nu.”

Geboeid keek hij in de schemerige tent naar dit gezicht, dat zo veranderd scheen door het kaalgeschoren hoofd, - op zijn bevel kaalgeschoren, - en dat toch in wezen zo volkomen hetzelfde was gebleven. Hij wist: van deze mensen, waar van buiten af alles aan kon gebeuren zonder dat het aan hun ziel iets veranderde, hing de toekomst af. Zij waren het, die velden zouden kopen en woestenijen zouden beplanten, terwijl de vijand ze insloot.

„Heb je nooit over kibboetsleven gedacht?” vroeg hij, de gevolgtrekking uitsprekend van de onbewuste gedachte: dat de kibboets mensen als deze zo bitter nodig had, - mensen, bij wie de blik op de toekomst niet vertroebeld werd door de noden van de dag. 168