De koopbrief

een vijandelijke overval te vrijwaren.” Hij wist, hoe verlangend die vijandelijke overval tegemoet werd gezien.

En zo bracht het jaar 1917 een stroom van ge-evacueerden naar de verder van zee gelegen plaatsen: naar Jeruzalem, - en naar de nederzettingen in het noorden.

Ze kwamen aan, verhongerd, vervuild, uitgeput van de lange, gevaarlijke reis: grote gezinnen met kleine kinderen, ouden, gebrekkigen, ook jonge mannen, die de Turkse dienst in het hun vijandige leger hadden weten te ontkomen. Een kamp van tenten werd opgericht tussen twee kibboetsiem in, - een kamp, waarin het nodigste ontbrak en waarvan de meest Jeminietische bewoners met fatale gelatenheid hun verder lot afwachtten.

Toen was het, dat Joseph begreep, waarom hij, nu bijna zes jaar geleden, zijn goed bestaan had moeten opgeven. Toen was het, dat hij zijn koestal verliet, en de zieken van zijn eigen gemeenschap, en zich dag aan dag stortte in de bodemloze, zwarte poel van ziekte en vuil, die niet te dempen scheen en die hij toch wilde dempen.

Ze lieten hem iedere dag gaan, de makkers en Dina, met de vanzelfsprekendheid, waarmee ze ieder een gevaarlijke taak tegemoet stuurden. Hij kwam iedere dag magerder, bleker en met donkerder schaduwen op het gezicht terug, maar Dina herkende in zijn ogen

163