De koopbrief

HOOFDSTUK X

Een bliksemstraal sloeg in, en de wereld stond in vlammen.

Oorlog.

Uit het verre Holland, dat, als een vreemde, onbrandbare plek, ongeschonden in de vuurzee stond, drupten langzaam de berichten en de angstige vragen. Of de berichten en de angstige vragen van Palestina naar Holland doorkwamen, wisten Joseph en Dina pas na zó lange tijd, dat vragen en antwoorden al nauwelijks meer zin hadden: de dingen gebeurden en werden opgevolgd door andere, en de dagelijkse zorg om wat in Palestina gebeurde overstemde de zorg om het onwezenlijke, beschermde Holland en om de eigen gindse mensen.

De anderen, wier geboorteland wèl meegesleurd was in het vernietigende avontuur, wendden een onverschilligheid voor, die niet echt was. Ze hadden het afgeschreven, toen ze de grote stap deden, zeiden ze; al wat daarginds was, behoorde tot het verleden, en zij leefden naar de toekomst.

Die toekomst zag er anders donker genoeg uit. Djemal Pasha, de Turkse landvoogd, leefde zijn razernij, zijn angst en zijn onmacht uit op de karige en

161