De koopbrief

„Naar Jaffa,” zei ze, met een versleten, bevende stem. „Ik reis mijn dochter en mijn kleinkind tegemoet. Ze komen ook naar Jeruzalem.”

„Waar vandaan?”

„Uit mijn land, - uit Russisch Polen.”

Hoe lang ze al in dit land was.

„Nog niet lang; vier jaar pas. Toen mijn man - zijn nagedachtenis zij gezegend - gestorven was, ben ik hierheen gereisd.”

„Alleen?”

Ze knikte stil: ja, ze was alleen op reis gegaan, -maar nu zou ook haar dochter hier komen en dan was ze niet meer alleen. Haar man was ook gestorven, en nu kwam ze naar moeder toe.

„Waren er pogroms in jullie land?” vroeg Joseph. Misschien konden deze vrouwen de angst om vervolgingen niet meer verdragen, als er geen man was om ze te beschermen,

„Pogroms? Nee, bij ons niet. Bij ons hadden de Joden het wel goed.”

„Waarom ben je dan hierheen getrokken, helemaal alleen?”

Ze keek hem aan met een vergevende glimlach om zó’n domme vraag.

„Waarom? Waarom gaat de Jood hierheen? Waarom ben ik hierheen gegaan. Omdat ik wilde. Omdat ik verlangde, hier te zijn.”

Joseph vroeg niet verder.