De koopbrief

en omdat het eind meteen het eind van hun ziekte en akeligheid zou betekenen. Het had dagen geduurd, eer ze er bovenuit kwamen; alleen de kinderen hadden zich hersteld, zodra de reis een einde had genomen en ze zich konden oprollen in een stilstaand bed in plaats van op vaders of moeders wankele schoot.

Pas toen de weg aan grilligheid en gevaar, en tegelijk aan schoonheid begon te verliezen, ging Joseph op zijn omgeving letten. Het waren meest oude mensen, en de paar jonge mannen hadden toch al de ouwelijk gebogen gestalte en de schaduwen onder de ogen, waardoor ze later het evenbeeld zouden vormen van de ouden. Hij voelde zich jong tussen hen allen, en hij was toch al goed in de dertig. Jong voelde hij zich vooral als hij dacht aan het doel van zijn reis: een nieuw begin. Wat hij ook zou vinden, het zou een begin zijn: het begin van een taak, van een toekomst die hem en de zijnen niet alleen omvatte, maar zijn hele volk, - en tegelijk zou het een her-begin van hun huwelijk zijn. Want Dina zou er gelukkig zijn en eindelijk de rust vinden, die hij haar tot nu toe niet had kunnen geven: de rust van een vaste plek, van verworteling, zonder de angst, weer te worden uitgetrokken.

De vrouw naast hem zat nu stil voor zich uit te kijken, het door een zijden doek omhuifde oude hoofd in een geregelde deining. De perkamenten handen lagen in de schoot; hij moest er voortdurend

119