De koopbrief

op in één zin, die Joseph dan in haar oor zei: „Ik kom jullie halen, jou en de kinderen. Kom mee, weg van hier.” Maar dan week het, en maakte plaats voor de angst-visioenen, die van voren af aan hun dans om haar heen begonnen.

En toen de weken de maand overschreden, kwam er een nieuw schrikbeeld bij: het geld raakte op. Alles kostte heel weinig, maar dat weinige moest er zijn. Eten moest er zijn, genoeg eten om Chaia niet nog dunner te zien worden dan ze door de afmattende zomer al was. Als het nog een week langer duurde, zonder dat ze een bron van inkomsten had gevonden, wist ze niet waar het verder vandaan moest komen. Ze dacht aan de klaagvrouwen, die ze bij de tempel-muur had gezien, beroepsklaagsters, die hun hand uitgestrekt hielden en wachtten op wat er in zou vallen. Soms hadden ze kinderen bij zich om het meelijwekkende beeld te voltooien: slappe, bleke wezentjes met ontstoken ogen en gerafelde vodden om zich heen. Weer een angst-visioen, - maar dit had tenminste het tastbare nut, dat het haar dreef tot het vinden van een oplossing: haar naaimachine, die ze had meegebracht, maakte het mogelijk om ’s avonds, soms ook overdag, soms ook een deel van de nacht, onderkleren te naaien voor wie het betalen kon. Iedere avond tilde ze de naaimachine op de tafel en iedere nacht tilde ze hem er weer af naar de hoek van de kamer. Het mooie witte katoen, dat ze in het Ara-

113