Tirtsa

tjes; een meisje kriebelde in de nek van de jongen vóór haar, maar de jongen stootte de hand nijdig weg en zei dat ze haar gemak moest houden. En toen hield ze haar gemak, zij en alle anderen.

Want dat was het geheim van R’oevéns verteltrant: je kreeg de kans niet, aan wat anders te denken dan aan wat hij bezig w^ras te vertellen; je probéérde niet eens, die kans te krijgen, want aan proberen kwam je niet eens toe.

De Negev....

Ze wisten nog zo goed, hoe bijna een jaar geleden, eind september, in de kranten had gestaan, dat op één dag elf nieuwe nederzettingen waren gesticht. Elf nieuwe kibboetsiem, op één dag, in die dorre zuidpunt van Palestina, waar geen water was en niets dat hoop kon geven op vruchtbaarheid in de toekomst. Elf nieuwe kibboetsiem, — als antwoord op wat de Engelse regering in die laatste tijd bezig was te doen: maatregelen en gevangennemingen en prikkeldraad en de binnenkomst van overlevenden uit Europa tegengaan en al wat maar de hoop op een toekomst kon vernietigen.

„Hoe antwoord je op dwang?” had R'oevén toen gezegd. „Door te bouwen en te ontginnen.”

En nu hadden hij en Aliza met eigen ogen die bouw en ontginning mogen zien.

„Er was niets, — werkelijk niets, vóór ze begonnen. Heus, wij hebben in 't begin van onze kibboets ook wel geweten, wat het betekent met niets te beginnen en rotsstenen weg te werken en te werken in een grond, die nog geen grond is, en je tevreden te stellen met waar je later nooit meer mee denkt toe te kunnen komen. Maar wij hadden een hoofdweg binnen ons bereik, en er was iets als verkeer mogelijk, en als er een zieke was, kón hij in geval van nood naar een ziekenhuis in de stad vervoerd worden, — maar daar, in de Negev— De wegen, waarlangs wij moeilijk de kibboetsiem konden bereiken, moesten verleden jaar nog aangelegd worden. En water...

De kinderen dachten aan hun douche, en aan de sproeiers, die ditzelfde grasveld in stand hielden en die op hun velden en in

97