Tirtsa

zagen ze ellendige reeksen van vrouwen en kinderen langs trekken, die uit hun dorpje weg vluchtten, de mannen op hun ezeltjes ervóór. Er waren maar enkele dorpen, waar geen vreemde troepen in waren getrokken, en tot haar grote verlichting hoorde Tirtsa, dat het dorpje van Achmed tot de weinige gelukkige behoorde: tot nu toe waren ze er vredig blijven wonen, nóch in de oorlog betrokken door buitenlandse troepen, nóch op de vlucht gejaagd door angstaanjagende berichten. Ze wist zelf, hoe onlogisch het was, zo blij te zijn met dat éne dorpje, waar ze toevallig overnacht had en waar toevallig Achmed en Fatma en hun familie woonden; er waren véél andere Achmeds en Fatma’s in véél andere dorpjes, en die waren wèl door de oorlog bereikt zonder dat ze het gewild hadden. Net zo onlogisch was het, blij te zijn met iedere dag, dat hun eigen kibboets ongeschonden was gebleven en iedere dag, dat er vliegtuigen waren overgetrokken zonder hun plek, hun plek juist, te bombarderen; er waren véél andere kibboetsiem, die niet ongeschonden bleven en waar de vliegtuigen wel hun vernietiging neerwierpen.

Zo onlogisch was ieder, — en de heel jonge mensen, zoals Tirtsa, zeker. Ze wilden zo graag leven, en de mensen en dingen, waar ze van hielden, gaaf en onbeschadigd behouden.

Toen kwam de vijftiende mei van het jaar 1948, en weer werden de vreugde en het verdriet groter.

Tegenover de hele wereld, zonder vrees voor alle hindernissen, die er na het besluit van 29 november aan de uitvoering van de belofte in de weg werden gelegd, werd de vrije, zelfstandige Staat van Israël uitgeroepen.

Er was niet één kind, dat niet in de vreugde om dat grote ogenblik betrokken werd; maar er was niet één volwassene en niet één opgroeiend en begrijpend kind, die de zorg niet voelde om wat daaruit voort moest komen: nóg meer aanvallen van buitenaf, nóg talrijker vijanden, nóg meer dood en verwoesting. En vreemd: er was niet één, die niet geloofde in het goede einde, ondanks alles, — niet één, die het vertrouwen verloor. Want de tijd was gekomen,

108