Napoleons laatste levensjaren

NAPOLEONS LAATSTE LEVENSJAREN

pie te oordeelen, die Corvisart, nadat zij eenige jaren had bestaan, instelde en waardoor hij haar ook genas, namelijk door het leggen van een Spaansche vlieg op de borst, kan het geen schurft geweest zijn. Geen dezer aandoeningen was echter zóó ingrijpend, dat zijn geest en werkkracht of zijn uithoudingsvermogen er op den duur door werd aangedaan.

Gedurende de overtocht naar St. Helena en zijn verblijf op de Briars, was de Keizer niet alleen gezond, doch hij voelde zich zelfs beter dan hij zich in langen tijd had gevoeld: de rust, na de zenuwachtige spanning, waarin hij den laatsten tijd had verkeerd, had hem goed gedaan en hij was zelfs magerder en slanker geworden. Tijdens de eerste maanden op Longwood bleef de toestand zoo, om te veranderen zoodra Hudson Lowe het beheer in handen had genomen en begonnen was met de ruimte te bepalen, waarin Napoleon zich mocht bewegen niet alleen, maar die ruimte telkens veranderde, nu eens grooter, dan eens kleiner maakte en uitvaardigde, dat hij zich niet anders dan vergezeld van een Engelsch officier buiten de vastgestelde beperking mocht begeven. Gehinderd en verveeld door die telkens wisselende bepalingen en door de kleingeestige plagerijen, die Hudson Lowe instelde, hield Napoleon spoedig op met uit te gaan en die lichaams-beweging te nemen, die hij zoo noodig had en die Corvisart hem ook steeds had aangeraden, wijl hij vreesde, dat wanneer Napoleon deze verwaarloosde, zijn bloedsomloop, die toch al niet forsch was, minder en minder zou worden en dat hij daardoor allerlei last zou ondervinden. Inderdaad was zijn bloeds-omloop traag en zwak, zijn pols bedroeg nooit meer dan 54 of 55 slagen per minuut en zijn hartslag was zóó klein, dat hij zelf opmerkte: „je n’ai jamais senti mon coeur battre; c’est a croire que je n’en ai pas.”

De voorspelling van Corvisart bleef dan ook niet lang onvervuld en spoedig kreeg hij last van- gezwollen voeten, gepaard met een bijna ondragelijke koü, die niet anders dan door het inwikkelen met heete doeken en masseeren dragelijk kon worden gemaakt. Opgemerkt echter moet worden, dat sommige personen uit zijn gevolg beweren, hem reeds, bij de terugtocht uit Moscou, over gezwollen voeten te hebben hooren klagen. Doch daarnevens begon hij te klagen over zijn sukkelen met aanvallen van migraine, afwisselend met keelpijn en zwellen van zijn tandvleesch, waarom O’Meara hem binnen korten tijd drie kiezen van zijn vroeger zoo mooi gebit moest trekken. O’Meara