Napoleons laatste levensjaren

NAPOLEONS LAATSTE LEVENSJAREN

tonig en als een automaat deed — eiken dag verscheen hij op hetzelfde uur voor het rapport op dezelfde wijze, sprak dezelfde woorden, ontving dezelfde antwoorden en nam op hetzelfde uur, met eiken dag dezelfde bewegingen, weer afscheid — daar bleven de kinderen eigenlijk de eenige afleiding voor den Keizer!

Vooral en meer en meer toch voelde hij zich door de kinderen aan de Bertrands gehecht. Eenerzijds door zijn liefde in het algemeen voor al wat kind was die in hem sluimerde en die zich pas openbaarde en voor den dag kwam, toen hij niet meer zóó vervuld was met zijn regeerings- en oorlogs-zaken; anders-zijds, door de liefde voor zijn eigen kind, over wien hij — weerhouden door een zekeren, kieschen, pijnenden schroom — nooit sprak in het tegenwoordige, doch steeds in het verledene (zijn geboorte) of in de toekomst (de kans, dat hij eenmaal aan de regeering zou komen), maar dien hij altijd voor oogen had, wanneer hij de kinderen van Bertrand zag en tegenover het voorstellings-beeld van diens leven te Schönbrunn hij steeds deed, alsof hij niet bestond, angstig, dat hij zich door zijn ver-teederend gevoel zou laten meesleepen en hij deze verteedering niet aan anderen wilde toonen. Dat is de oorzaak waarom hij aardige liefheden voor ze doet, waarom hij ze bijna bederft, waarom zij alles van hem gedaan kunnen krijgen! Nu eens laat hij Pierron allerlei bonbons voor ze maken en verdeelt die, in verschillende mooie doosjes onder hen; een andermaal bedenkt hij om Hortense gaatjes in haar ooren te prikken en haar verschillende oorknopjes te geven en te laten dragen; den eenen keer — vernemend, dat zij haar broertje Napoleon benijdt, die te paard naast zijn portier rijdt — laat hij haar door de vrouw van Noverraz de maat voor een amazone nemen en zet haar een paar dagen later op een paard, dat door Archambaud aan de leidsel wordt genomen en zóó onder het venster van M^e. Bertrand wordt gevoerd, waarna Hortense naast het andere portier mag rijden, wanneer hij uitgaat; een ander keer, wanneer Hortense op een ochtend bij hem komt met een nieuwe en leelijke jurk (iets anders en beters was er in James Town niet te vinden), laat hij door Marchand een der vier mantels halen, hem in 1800 door de stad Lyon ten geschenke gegeven en die door Gérard en Isabey zijn geteekend, één van kers-rood fluweel, met goud en zijde geborduurd en geeft haar dien cadeau.

Hortense echter wordt niet ten koste van de anderen door hem bevoordeeld. Op den dag krijgt Napoleon Bertrand, omdat