Napoleons laatste levensjaren

NAPOLEONS LAATSTE LEVENSJAREN

netjes. Hij neemt noch maatregelen om te vluchten, noch om verder en opnieuw te strijden. Een kwartier, nadat hij de boodschap van de voorlöopige regeering heeft ontvangen, dat zij zijn aanbod om zich aan het hoofd van de troepen te plaatsen afslaat, maar hem waarschuwt, te maken, dat hij uit Malmaison wegkomt, is hij op weg naar Rochefort, waar hij dezelfde willoosheid en besluiteloosheid vertoont. Hij laat er den geschikten tijd, om nog naar Amerika te kunnen ontsnappen, verloopen, door zijn energieloos wikken en wegen en nog eens overwegen met zijn omgeving der aanbiedingen en plannen, die men hem van alle kanten doet en voorlegt. Aan boord van de Bellerophon, terwijl hij over het boek van Ossian is ingedut, erkent zijn gevolg aan kapitein Maitland, dat hij zijn lichamelijke en geestelijke energie voor het grootste gedeelte heeft verloren. Eén keer slechts, wordt hij uit zijn lethargie, uit zijn apathie wakker en dat is, wanneer de Bellerophon in de verte langs Ouessant zeilt. Dan haalt hij zijn kijker voor den dag en blijft een langen tijd zwijgend en in zich zelf gekeerd staren naar de kust: het is het laatste oogenblik, de laatste keer, dat hij Frankrijk ziet.

En daarna, op St. Helena, — waar niets is om hem uit zijn onverschilligheid te doen opwaken; waar niets hem uit zijn apathie schokt; waar niet zijn lethargie heen-wakkert — worden zijn loomheid, zijn doffe egaalheid, zijn lichamelijke en geestelijke slapheid grooter, meer uitgesproken, duidelijker. Uren kan hij in zijn bed of in zijn bad blijven, zelfs wanneer zijn ziek-voelen het niet eischte, alleen omdat hij zich dan — en hij, voor wien vroeger de dagen te kort waren, verwondert er zich zelf over — aangenamer voelt. En ongemerkt wordt het zijn gewoonte den geheelen dag onverzorgd gekleed te blijven en zich pas ’smiddagseen weinig te kleeden.

Die energieloosheid, gevoegd bij zijn lichamelijke verandering, was dan ook het beletsel voor hem, pogingen te doen om van St. Helena te ontsnappen. Behalve nog, dat (wanneer ontsnapping, niettegenstaande de overdaad van maatregelen door Hud-son Lowe genomen, zou gelukken) hij niet zou weten, waarheen hij zou moeten gaan — Ascension, de andere rots in het midden van den Oceaan, ligt op 240 mijl afstand; het dichtst-bijzijnde punt van Zuid-Afrika is 475 mijl verwijderd; 725 mijl scheiden St. Helena van het vasteland van Amerika en men moet 2000 mijl varen, voordat men Engeland bereikt — behalve, dat het tegen zijn eergevoel, tegen zijn politiek streed; dat het niet