Napoleons laatste levensjaren

NAPOLEONS LAATSTE LEVENSJAREN 259

mocht verlaten, zonder eerst aan hem te zijn overhandigd en door hem te zijn ingezien; de anderde, dat hij wist, door Las Cases te verwijderen, een nieuwe plagerij bij de vele, die hij Napoleon deed voelen, te zullen voegen. Dat de Engelsche regeering Hudson Lowe die instructie had gegeven, is te begrijpen. Zij had er alle belang bij, dat men in Europa zou onkundig blijven van de behandeling, of liever van de mishandeling, die zij Napoleon op St. Helena liet ondergaan, uit angst voor de publieke opinie, die zich — wanneer het bestaan van Napoleon op St. Helena bekend zou worden, door wat er nu reeds van was uitgelekt, begon er zich hier en daar een veranderde stemming, ten gunste van Napoleon, te openbaren — misschien tegen een dergelijke willekeur zou verzetten en eischen, dat hij beter en menschelijker zou behandeld worden. Engelands doel daarentegen was, Napoleon zoo spoedig mogelijk uit den weg te ruimen, getuige het gezegde van Liverpool tot Castlereagh: „Si le roi de France voulait pendre ou fusiller Bonaparte, ce serait a nos yeux, la meilleure solution pour cette affaire.” Van daar, dat men hem op St. Helena liet blijven, waarvan men langzamerhand begon overtuigd te zijn, dat het een funest klimaat had en dat men hem op Longwood steeds verblijf liet houden, een der meest ongezonde plekken van het eiland.

Hudson Lowe had er belang bij, dat zijn bevel zou worden opgevolgd, ten eerste, wijl hij de instructies van zijn chefs moest en wilde laten volgen, maar vooral, wijl hij het ongewenscht vond, dat men op de hoogte zou komen van zijn wijze van optreden en van zijn opvatting en het vol voeren van de taak van gouverneur, die hij op zich had genomen, doch die hij maar al te goed voelde, dat te zwaar voor hem was en dat hij daartegen niet was opgewassen. Dat hij in het verwijderen van Las Cases een nieuw middel had gevonden om Napoleon’s bestaan nog onaangenamer te maken, blijkt ten duidelijkste uit het feit, dat hij wist van welk nut diens gezelschap voor Napoleon was. Dit, gevoegd bij alle andere grieven, die hij al tegen Las Cases had, deed hem tot het spannen van den ignobelen valstrik, die wij hiervoor hebben vermeld, overgaan. „Au retour de la promenade, schrijft Las Cases in het Mémorial op den datum van den 5den October 1815, nous avons trouvé le grand maréchal: il arrivait de Plantation House, oü il avait été au sujet des Communications d’hier. Nous avions attendu avec inquiétude ce qu’il pourrait rapporter. II nous a appris qu’il ne s’était agi de rien moins que