Napoleons laatste levensjaren

NAPOLEONS LAATSTE LEVENSJAREN

bestond — door het intrigueeren van Las Cases werd belet.

Alleen iemand, die als Las Cases, vast besloten was niet aan onderlinge twisten deel te nemen of de aanleiding tot onderlinge onaangenaamheden te zijn, die alleen en uitsluitend voldoening zocht in het bereiken van zijn doel, namelijk zooveel als in zijn vermogen lag het leven van den Meester, de dagen van Hem, die als afgod voor hem op-stond, dien hij aanbad en als een god vereerde, van wien hij zeide: „Napoléon est mon Dieu” en „Je ne regrette pas mon exil, puisqu’il me permet de vivre auprès de 1’être le plus noble de la création”, zoo dragelijk en aangenaam mogelijk te maken, alleen zoo iemand kon de voortdurende tegenwerking, de kleinere en grootere vijandelijkheden, de herhaalde en gestadige plagerijen langs zijn kant laten gaan en schijnbaar doen, alsof hij er niet op lette, alsof hij ze niet wist en den eenmaal gekozen en door hem zelf vast-gestelden weg blijven volgen, zonder er ook maar even van af te wijken.

Dat Gourgaud en de Montholons — gegeven het standpunt, v^aarop zij zich stelden en in aanmerking nemend, zooals zij deSDmstandigheden beschouwden — jaloersch waren, kan men tot een zekere hoogte begrijpen. Reeds dadelijk, aan boord van de Bellérophon al, had de Keizer duidelijk doen zien, dat hij boven allen Las Cases verkoos om hem gezelschap te houden; Las Cases was de eerste, en in het begin de eenige, aan wien hij zijn levens-geschiedenis dicteerde. Op de Briars was het Las Cases, dien hij uit zijn gevolg koos om met hem te wonen en voortdurend met hem te zijn en later, op Longwood, was het ook weer Las Cases aan wien hij, meer dan aan de anderen, en eigenlijk voornamelijk, telkens verzocht, wanneer hij zich verveelde of geen lust had iets uit te voeren, hem den tijd te verkorten en dien hij ook altijd bereid en geschikt vond, om aan dit verzoek gevolg te geven. Geen grooter bewijs, hoezeer Napoleon zijn gezelschap op prijs stelde dan zijn gezegde: „Jai trouvé dans votre atlas qu’un roi du Nord ayant été muré dans un cachot, un soldat avait demandé et obtenu de s’y enfermer avec lui pour le désennuyer, soit en le faisant parler, soit en lui racontant. Mon cher, vous voila ce soldat.”

Er waren twee redenen, die Hudson Lowe er toe brachten met Las Cases te handelen, zooals hij deed. De eerste was het bevel, dat hij had uitgevaardigd — een gevolg van de instructie hem door de Engelsche regeering gegeven — dat er geen enkele brief van Napoleon of van iemand uit diens gevolg het eiland