Ik aarzel met antwoorden. Voor Lodenburg betekent de akte niet veel meer dan een vodje papier, een hulpmiddel om de schoenmakerij in handen te krijgen. Ongetwijfeld gaat hij ervan uit dat de nazi's de oorlog zullen winnen en dat hij zonder enig risico zijn handtekening onder de akte kan plaatsen. Zolang er van een werkelijke dreiging geen sprake is, lijkt het onwaarschijnlijk dat hij iets tegen me zal ondernemen, want het zou zich onherroepelijk tegen hemzelf richten, zoveel snapt hij er wel van. Onder de gegeven omstandigheden evenwel een dwangsom bedingen betekent een enorm risico. Als de valse hond die hij is gevaar ruikt, zal hij onmiddellijk gaan bijten.
'Geen dwangsom', antwoord ik de deurwaarder, 'als we na de oorlog een proces moeten beginnen, verliest hij het toch, dan zal het wat langer duren voordat de schoenmakerij weer eigendom wordt.'
'Ik help 't je hopen', zegt de deurwaarder laconiek.
Het stinkeltje is nog geen twee weken formeel in het bezit van Lodenburg als hij de zaak ontruimt en hem heimelijk in een ander deel van de stad vestigt.
95