De B van Bemazzel

ochtend, in spertijd, naar het Haarlemmermeerstationnetje. Word je onderweg aangehouden, dan ben je in overtreding: strafgeval voor Westerbork. Ga je niet, dan word je van huis gehaald: strafgeval voor Westerbork.

Er zijn dagen dat we niet meer kunnen van vermoeidheid. Andere dagen liggen we in de zon: bij luchtalarm, tot er uit een Engels vliegtuig op ons geschoten wordt. 'In den Schatten, Idioten', wordt ons toegeschreeuwd. En zo met zijn allen bij elkaar, soms uren totdat het veilig-signaal wordt gegeven, leren we elkaar beter kennen. Een van ons kan goed tekenen, en maakt op verzoek portretten van Duitse soldaten, die ons verder met rust laten. De tekenaar woont bij mij in de buurt, en is een ongelukkige man. Van zijn vrouw mocht hij het beroep niet uitoefenen, omdat hij er niet genoeg mee verdiende, en nu is een zoon van hem weggelopen. De jongen had ruzie met zijn zuster, en heeft zich bij de SS gemeld. Half-jood of niet, ze hebben hem genomen, en nu ligt die gek ergens aan het Oostfront. Een Duitse emigrant neemt ons in de maling. 'Ihr Hollander', smaalt hij. Toen hij naar Nederland was gevlucht mocht hij hier niet blijven omdat hij geen werk had. Iemand gaf hem een werkverklaring, voor de vorm, waarop stond dat hij twintig gulden in de week verdiende. Dat was volgens de vreemdelingenpolitie niet voldoende om van te leven. Toen kreeg hij een briefje: dertig gulden per week. En nog voordat hij zijn verblijfsvergunning had gekregen, stuurde de belasting hem een aanslag.

Twee tientjes per week verdienen wij, niet voldoende om van te leven. Ik heb nog wat leer thuis, gered uit de schoenmakerij van vader, en maak op de vrije zondag schoenen om er wat bij te verdienen.

121