Poste-restante Rood

zijn afhankelijkheid van de brede lagen van het Franse volk is wel duidelijk aangetoond.

Na het bericht in de krant dat het proces eind juni zal beginnen, kan ik weer lezen. Geboeid heeft mij vooral een gedocumenteerd werk van Bruno Weill over het proces-Dreyfus, waarin de intriges van de geheime diensten een bijzonder actuele indruk maken... tot aan documentvervalsing toe. De mensen hebben toch wel iets geleerd uit de verschrikkelijke ervaring van 1940—1945. Dreigt er gevaar, dan richt men zich weer op. Dat blijkt ook uit de brede sympathie voor onze zaak.

Bijna een jaar geleden begon de narigheid. We zijn allemaal veranderd in die tijd. Ongetwijfeld zijn we harder geworden, maar niet in de slechte zin van het woord, veeleer in de zin van: geharder, onafhankelijker. Ik ben ook niet meer degeen die ik was voor mijn arrestatie, ik merk het aan mijn reacties op mensen. Ik heb veel meer afstand van ze genomen, en dat is absoluut noodzakelijk wil je niet het sufferdje van iedereen worden. Als de mensen denken over je te kunnen lopen, trappen ze het liefst op je hart. Maar die tijd is voorbij. Wie het nu nog probeert kan erop rekenen een trap terug te krijgen, en dan trap ik raak.

En weer bekruipt me de twijfel: zijn dat geen grote woorden? Zul je niet in de war raken, zoals vroeger, waardoor je juist naar je toe trok wat je wilde voorkomen?

Uit de krant verneem ik dat men van ons proces de 'politieke franje' wil afknippen. En dat bij een uitsluitend politieke zaak, waar men wat criminele franje omheen heeft gehangen om het in het raam van het strafrecht te kunnen persen. Een politieke daad van de justitie in opti-

363•