't maar om de Franse regering tevreden te stellen. Is er eenmaal vrede... maar wie garandeert dat die vrede gauw komt? Het is en blijft een gok. In het ongunstigste geval is het rekken tevergeefs. Ook dan wordt het voorarrest van de straf afgetrokken. Intussen moet ik tegenover justitie de schijn ophouden. Ik bombardeer ze met protesten, protesten die nu ook door vrienden buiten de gevangenis worden overgenomen. Het lange voorarrest groeit uit tot een publiek schandaal. Mijn geweten knaagt. Van dat spelletje met de tijd lig ik soms een hele nacht wakker. Dan stort ik me overdag in de boeken, om te vergeten.
Gisteravond was er een amusementsclub. Voor het verzoekprogramma heb ik een kinderplaatje van Danny Kaye aangevraagd: 'They are nice, old people, they are nice, they teil you happy stories once and twice.' Soms heb ik het gevoel, honderd jaar oud te zijn.
Ik lees nu De laatste der rechtvaardigen van SchwarzBart. Het stemt me triest. De heldenrol van de politie bij de jodenvervolgingen, op jacht naar onschuldige en weerloze mensen, wordt erin belicht.
Er is tegen de Parijse advocaten een proces aanhangig gemaakt, en ik heb besloten het zwijgen te verbreken. Aan mijn beslissing is een veldslag met Hella voorafgegaan. Zij vindt dat wij met de Parijse advocaten niets te maken hebben, en dat elke inmenging het lot van Michel onzeker maakt. Haar angst is begrijpelijk, en ik heb er steeds rekening mee gehouden, maar het zou afschuwelijk zijn, als de advocaten veroordeeld worden voor een zogenaamd bij mij gevonden document. Afschuwelijk voor hen, afschuwelijk ook voor mij, want mijn naam zou verbonden worden aan de straf die hun wordt opgelegd. Dit is voor mij
359•