Poste-restante Rood

steld. Voor de zekerheid vraag ik mijn advocaat, bij de commissaris namens mij protest aan te tekenen.

Behalve het bibliotheekwerk moet ik nu ook stencils tikken voor de radiokrant met de programma's die de gedetineerden mogen horen. Er is werk genoeg, de dagen zijn zo om. Van mijn vrienden buiten de cel ontmoet ik een vijandschap die me wanhopig maakt. Het rekken van het voorarrest keert zich tegen mij, en ik heb er geen verweer tegen omdat ik moet zwijgen. Hella weigert mijn advocaat te betalen. Gelukkig heeft Michel mij via via de verzekering gegeven er persoonlijk garant voor te staan. Voordat je zo'n boodschap ontvangt is er van alles gebeurd, en dan klamp ik me aan een medegevangene vast, die me van zijn gevangenisloontje op een reep trakteert, of een kranteknipsel voor me bewaart. En ik doe een beroep op mijn schoonmoeder, zolang het voorschot te betalen.

Op dinsdag beginnen we aan het uitzoeken van de boeken. Voor de vrouwen mag ik uitsluitend boeken met witte plakkertjes kiezen. Zij kunnen in geen geval aanspraak maken op 'boeken voor volwassenen'. Elk plak-kertje heeft zijn eigen vorm. Cirkeltjes, halve cirkeltjes, kruisjes, vierkantjes, sterretjes en andere meetkundige figuren geven aan bij welke groep een gevangene is ingedeeld: de pienteren, de achterlijken, en alles wat daartussen ligt. Dat staat op de lezerskaart vermeld, en de keus van de voor hem of haar bestemde boeken bestaat er voornamelijk uit, identieke figuurtjes bij elkaar te zoeken, al wordt het iets anders nu ik verschillende gedetineerden ken en zelf voor ze uitzoek.

Bij de vrouwen ligt het moeilijker, die leer je niet kennen, behalve uit hun hartekreten op de deur van de lucht-

354•