Poste-restante Rood

en nauwelijks te ontwarren tegenstrijdigheden, dat hij het feit wel toegaf. In een brief aan de rechter-commissaris heb ik daarop gewezen. Michels advocaat waarschuwde mij, dat ik de autoriteiten niet te veel tegen mij in het harnas moest jagen. Voor mijn advocaat is het 't voornaamste dat de getuigenis van de verrader wordt ontzenuwd. Belangrijk is dat wel, maar tegelijkertijd is de getuigenverklaring van Ab zo belastend, dat een mens het er benauwd van krijgt. Hij is overal bij betrokken geweest, de valse persoonsbewijzen, het Franse geld en de wapenfabriek. Zonder hem zou dit alles trouwens niet tot stand zijn gekomen, zodat ik er eerst prat op ging dat het contact met hem door mij, de grote revolutionaire held, was gelegd. Waar in de hele wereld zou Michel op een zo volledige, onvoorwaardelijke steun hebben kunnen rekenen? In mijn grootheidswaan vergeleek ik mezelf met Swerdlov, de organisatiesecretaris van de Russische communistische partij onder Lenin en Trotski, die, naar Trotski later schreef, op het ogenblik dat Lenin een probleem aan hem voorlegde, de organisatorische oplossing al klaar had liggen. Al gauw verschrompelt mijn fantasie, als ik bedenk dat Ab bij zijn werk een verrader heeft ingeschakeld. Dat zal mij altijd dwars blijven zitten. Dat zal altijd tegen mij gebruikt blijven worden. De revolutionaire beweging krioelt van verraders. Lenin stelde vertrouwen in Malinovski, de leider van de bolsjewiki in de Doema-fractie, die voor de tsaar bleek te werken. Wat kon Lenin eraan doen? Trotski heeft kort voor zijn dood geschreven dat een te grote angst voor verraders de revolutionaire beweging verlamt, dat men dan beter het risico kan nemen dan niets doen. Hijzelf liet zijn moordenaar tot zijn huis toe, ondanks een waarschuwing van Natalia. En ook zijn zoon

350•