fractie gevormd, met alle ellende van dien. Posadas is niet zo loyaal als hij altijd heeft gedacht. De woorden van Michel verrassen mij. Ik ken Posadas beter dan wie ook, uit het jaar dat ik in Latijns-Amerika ben geweest, en voor het eerst wordt mijn negatieve ervaring bevestigd.
Wat wil Michel precies? Dat hij uit het secretariaat gaat, en ik erin blijf? Geen denken aan. Ik mis de capaciteit om mij alleen te handhaven tegenover het trio, en voel er ook niets voor het te proberen, ook niet uit solidariteit met Michel. Sinds de dood van Trotski is de Internationale voor alles zijn schepping, en hem in de steek laten zou me een gevoel geven, hem verraden te hebben.
'Als jij je functie neerlegt ga ik uit de internationale leiding. Denk je dat ik bereid ben mee te doen als Pierre of Ernest secretaris is?'
'Jij moet er absoluut in blijven', wil Michel mij nu overtuigen.
Ik haal mijn schouders op. Hoe kunnen ze geloven dat ik daartoe bereid zou zijn? Nu richt Hella zich tot mij: 'Michel kan zo niet meer werken. Hoe is het mogelijk een politieke lijn uit te stippelen als je voortdurend een minderheidspositie inneemt?'
'Daar is toch geen sprake van', probeer ik ertegenin te brengen, 'we zijn nog steeds tot een compromis gekomen.'
Het klinkt zonder overtuiging, want als ik vroeger kritiek had op Michel, was het juist op dit punt. Vaak ontwikkelde hij een nieuw gezichtspunt, bij voorbeeld ten aanzien van de neergang van het stalinisme, werd ten scherpste door Ernest bestreden, totdat deze zich half gewonnen gaf, en dan vroeg Michel juist aan hem er een resolutie over te schrijven. In de leiding van de Russische bolsjewiki waren er ten tijde van Lenin ook vaak menings-
306