bank, maar zij heeft al een zo grote schuld voor de beweging dat zij geen krediet meer kan krijgen. Iets kan zij wel uitsparen, als zij in de gaarkeuken eet. Als ik met haar meega heb ik in elk geval goed te eten. Bij haar thuis kan het niet. Er wordt nu al over gekletst dat er een vreemde man bij haar over de vloer komt.
Vlak voordat ik wegga komt Hugo, die al gauw in een driftig gesprek met Carla is gewikkeld. Dan legt hij zijn hand op mijn schouder: 'Excuso, companero. Ik begrijp heel goed dat deze toestand niet kan voortduren. Alfonso is een buen companero, maar zonder Posadas durft hij geen stap te verzetten. Ik heb het geld meegenomen dat mijn vader voor mij had gestort om mijn studie in Europa te kunnen voltooien. Dat komt later wel. Hier, voldoende voor jou om een kamer te huren, en om naar je familie te sturen.' Ik wil hem bedanken. 'Es nada', zegt hij, en schudt zijn vinger heen en weer. 'Luister Julio, wij hebben jouw hulp ook nodig. De toestand in de sección is verschrikkelijk. Er moet absoluut verandering in komen. Terwijl de massa's bezig zijn te ontwaken, lopen wij in een kringetje om elkaar heen.'
Misschien schuilt het probleem daar wel in. We hebben allemaal geleerd, dat de toestand in Latijns-Amerika pre-revolutionair is, en ieder verwacht dat de massa's rechtstreeks naar de Vierde Internationale zullen komen. Zij hebben nauwelijks kennis gemaakt met reformisme en stalinisme. Zij kunnen die negatieve fase overslaan, zo wordt verondersteld. Maar het vreemde is, dat diezelfde massa's nog achter burgerlijke partijen en bewegingen aan lopen. Er is een kloof tussen hun politiek bewustzijn en hun revolutionaire gezindheid. Zo is het in bijna geheel Latijns-Amerika, behalve in Guatemala, waar een linkse
23 6