Volgens een opinieonderzoek trekt onze verkiezingsactie de meeste aandacht, want we schreeuwen ons de longen uit het lijf. We propageren de republiek, Indonesië los van Holland nu, en we zijn tegen de loonstop. Maar dan blijkt dat de lijsten niet verbindend zijn verklaard. Ik wist niet dat zoiets verplicht was. De stalinisten schrijven dat we het met moedwil hebben gedaan, dat wij op die manier de verkiezingen willen saboteren.
Dan is er echt geen geld meer. 'We hebben een schrijfmachine over, probeer die maar te verkopen', zegt Maurice, en Bep is woest: 'Dat is geen manier van doen. Je laat je weer eens gebruiken alsof je een kwajongen bent.'
Hoe moet ik weer aan werk komen? Wat voor verklaring kan ik geven over de tijd dat ik geen baan had? Een partijgenoot met een boekwinkel helpt mij aan een getuigschrift. Hij was het, die op weg naar Westerbork uit de trein is gesprongen. Een voormalige RSAP'er en illegaal werker die met mijn broer bevriend was, een zekere Ab 1'Ami bij wie hij aanklopte, heeft hem toen naar Bep en mij verwezen. Hij is een maand bij ons ondergedoken geweest, en wil nu graag iets terugdoen. 'Laat het verder maar aan mij over', zegt Mien Sneevliet. 'Een neef van Henk is personeelschef bij de Amsterdamsche Bank geweest, hij sleept je er wel door.'
'Ik wil niet bij een bank werken', antwoord ik verbitterd, maar ik ben vooral bang, want natuurlijk komen ze daar te weten wie ik ben en wat ik heb gedaan, en dan heb je de narigheid pas goed.
'Wat wil je dan?' vraagt Bep, 'dat moeder ons gezin blijft onderhouden?'
Ik doe er het zwijgen toe.
204