Poste-restante Rood

must come regularly', herhaalt Hella en kijkt me aan alsof haar grote zwarte ogen me van de noodzaak daarvan moeten overtuigen. Haastig veegt ze het donkere, springende haar voor haar ogen weg. 'Do you understand?' 'Maar ik moet elke dag naar mijn baas. Het is nu al moeilijk genoeg om ertussenuit te breken.' 'Je moet voor de beweging werken', vindt zij, en ik zou niets liever willen. Beroepsrevolutionair. Echte bolsjewiki moeten beroepsrevolutionair zijn. En als er geen geld voor is? 'Ik zal erover spreken', hoor ik Michel zeggen; ik staar naar het grijzend haar dat als een krans om zijn hoofd ligt. Dan dwalen mijn gedachten af, naar Bep, die weer zal zeggen: 'Wat wil je toch? Eindelijk zijn we ons een beetje aan het herstellen van de oorlog, en jij zoekt alweer de onrust. Wij hebben de kinderen ook nog, die je zelf net zo goed hebt gewild.'

Alsof ik dat niet weet. Houdt daar je plicht als revolutionair mee op? Ons herstellen van de oorlog. Kunnen wij misschien de doden tot leven roepen? Die kunnen we alleen maar wreken, ervoor vechten dat zoiets ergs nooit meer zal gebeuren, ook in het belang van de kinderen. Vader heeft alleen voor het gezin geleefd, er dag en nacht voor gesappeld, en wat heeft het allemaal geholpen?

Beroepsrevolutionair

'Wat hebben wij nog te verliezen', zegt Maurice Vyol met vragende stem, terwijl hij mij met zijn vochtige, fluweel-zwarte ogen melancholiek aankijkt uit een spits gezicht, dat gescheiden wordt door een lange, scherpe neus. Zijn bruine haar plakt op zijn voorhoofd. Had Maurits het ook zo? Maurice' vader was ook schoenmaker, net als de

199