Poste-restante Rood

Rusland van voor en tijdens de revolutie leverden zij van alle nationale minderheden het hoogste percentage aan revolutionairen. Later, in 1938, deed Trotski een beroep op de vooruitstrevende joden in de Verenigde Staten de revolutionaire beweging te komen versterken, want, zo schreef hij: 'Men kan zich zonder moeite voorstellen welk lot de joden wacht alleen al bij het uitbreken van de komende wereldoorlog. Maar zelfs zonder oorlog betekent een nieuwe ontwikkeling van de wereldreactie met zekerheid de fysieke uitroeiing van de joden.'

Als financiers en handelaars hadden de joden een zelfstandige rol vervuld bij de opkomst van het kapitalisme, en die rol was nu uitgespeeld, zodat zij als klasse geen wortels meer in de maatschappij hadden. Als klasse overbodig geworden, waren zij ook als mensen niet meer in tel.

'Hoe ben jij door de oorlog gekomen?'

'Ik was in Engeland toen Hitier Frankrijk binnenviel', antwoordde Pierre. 'Ik werd daar onmiddellijk geïnterneerd. Het was geen makkelijke tijd, maar ja, ik heb het overleefd. Trouwens: soldaten lopen ook kans gewond en gedood te worden. Mijn vrouw zat jaren in Ravensbrück. Dat was erger.'

'Daar was Mien Sneevliet ook drie jaar opgesloten', onderbrak ik hem. 'Misschien kennen ze elkaar wel uit het kamp.'

Maar Pierre schudde zijn hoofd. 'Onmogelijk. Mijn vrouw zat in het gedeelte waar medische experimenten op de gevangenen werden uitgevoerd.'

De norse uitdrukking was van zijn gezicht verdwenen.

'We hebben een appartement gevonden', zei hij blij, 'een kamer en een keuken, boven in het huis, eens het eigendom van een bourgeois die er zijn geliefde had onder

192