Poste-restante Rood

gebracht. Het is er rustig, en ik kan er goed werken. Lezen en schrijven, om de revolutie voor te bereiden...'

Ernest Germain, de benjamin in de leiding van de Internationale, heeft zich gisteren over mij ontfermd. Ernest komt uit Antwerpen, waar Trotski voor de oorlog, op doorreis naar Noorwegen, de ouders van Ernest heeft bezocht. Hij kijkt mij van achter zijn brilleglazen vriendelijk aan, met zijn donkere, spottende ogen. Het is vooral zijn ononderbroken glimlach die ik poog te doorgronden.

'Eigenlijk is onze verwachting, dat er na de val van Hitier in Duitsland revolutie zou komen, geen werkelijkheid geworden', legde ik hem voor. Hij meende dat het door de bezetting van de Grote Vier kwam, en dat trouwens alles nog mogelijk was. Europa stond aan de vooravond van revolutionaire ontwikkelingen. Door het stalinisme waren die in Frankrijk en Italië tot staan gebracht. De stalinisten namen deel aan de burgerlijke regeringen en leverden de wapens uit het verzet in. De arbeiders zouden gauw genoeg ontdekken dat zij bedrogen waren en naar de Vierde Internationale komen. Alleen onze beweging was immers in staat, leiding te geven bij een nieuwe revolutionaire opgang. Zelfs in de Oosteuropese landen, die door het Rode Leger bezet zijn, had Stalin het kapitalisme gehandhaafd.

'Tegen de verwachting van Trotski in', meende ik. 'In de discussies aan de vooravond van de oorlog schreef hij immers, dat Stalin gedwongen zou zijn bij een bezetting van Finland en Oost-Polen daar het kapitalisme af te schaffen, omdat een verzoening van de twee stelsels in één staatsbestel niet mogelijk is.'

'Dat was vóór de oorlog', pareerde Ernest, 'toen Stalin

!93