De kortste weg

Mussolini komen? Mijn kennis is wel min, maar daar vlieg ik niet in...'

'Wat praat je in jezelf?' vroeg opa verbaasd. Hij zou het misschien dom vinden dat ik die naam niet meer wist. Ik kon beter iets anders zeggen.

'Vader heeft me verteld dat de reactionairen zelf het socialisme zullen invoeren. Dat heeft hij van Bernard Shaw, zegt-ie. Onder de zweep van de socialisten zullen ze dat doen. Steeds meer naar links, naar links. Waarom noemen ze het links, opa?'

In gedachten maakte ik met mijn rechterhand een schrijfbeweging, wat ik altijd deed als ik wilde nagaan wat links en rechts was.

En ik herhaalde: 'Waarom noemen ze het links, opa?'

'Weisj viel. Maar het socialisme zullen de arbeiders zelf moeten invoeren. Je krijgt niks cadeau in het leven, jongen, onthou dat van mij.'

'Vader zegt het zelf.'

'Iedereen houdt er zijn eigen mening op na, mijn jongen. Je vader bedoelt het ook goed. En schei nou eindelijk eens uit met je gevraag. Ibbel maak je een mens ermee...'

Opa zei niets meer en schoof zijn bril op zijn voorhoofd, terwijl hij de letters van het feuilleton vijf centimeter van zijn ogen hield. Zou hij het weten?

'Waarom hebben de meeste jidden slechte ogen, opa?'

Weer zuchtte opa, zonder antwoord te geven.

'Weet u het niet?'

'Omdat we uitverkoren zijn, door de trachoom tenminste,' antwoordde hij schamper.

'Hoe kan dat dan?'

'Kijk maar eens hoe de jidden hier wonen. Op elkaar gepakt, doen hun behoefte op de treifene emmer, zonder voldoende hygiëne.'

'Dan is daar de arbeidersbeweging voor, hè opa, om daar

9²