Was vader maar nooit schoenmaker geworden, dan hadden ze me geen schoenen van klanten laten dragen. En als moeder goeie ogen had gehad, kon ze misschien veel beter stoppen. Als je rijk was kreeg je geen lap van een oud hemd om je knie, dan scholden ze je niet voor brillenjood als je een bril droeg en zeiden alleen: 'Zo bril,' of: 'Zo brillejanus.' Het kwam omdat we joden waren, het kon niet anders, ik had er al zo vaak over nagedacht. Als vader en moeder nou eens andere mensen waren geweest? Dan had ik niet eens bestaan. Je bent zoals je bent, en hoe kun je nou weten hoe je bent als je een ander bent?
7*