De kortste weg

draaien. Even een rukje terug. Krak. De machine stond stil.

'Er is weer een naald gebroken, vader,' zei ik geschrokken. 'Nee tóch niet, de naald is gelukkig nog heel. Maar hij wil niet meer vooruit.'

Vader kwam achter de toonbank vandaan, waar hij schoenen had zitten maken, om te zien wat er aan de hand was.

'Stommeling,' mompelde hij, 'je hebt de hamer gebroken. Hoe krijg je het voor elkaar...'

Sindsdien mocht ik aan geen enkele machine meer komen, behalve de schoenen poetsen aan de uitpoetsmachine, en dat was alles. Aan de stanzmachine? Geen denken aan. 'En als u het wiel bijdraait, vader?' 'En met je vinger tussen een mes komen zeker. Je bent in staat om je eigen vingers af te hakken.' 'De stikmachine dan.' 'Jij? Jij aan de stikmachine? Het stikwerk is de eerste ponem. Daar neemt geen klant genoegen mee. Wat eenmaal verprutst is in het bovenleer valt niet meer bij te werken.'

Alleen de rotkarweitjes waren nog voor mij. De grond aanvegen. Brood halen in de Gerard Dou. Naar de leverancier voor leer, me niet laten belazeren als hij niet wilde geven waar we recht op hadden, spijkers hebben we ook nodig, de grote gummihakken zijn op. En wanneer ik terugkwam: Zolen aftrekken. Hakken aftrekken. Haal de spijkers eruit. Bezeer je niet, die roestige rommel is gevaarlijk. Zoek bij elkaar wat niet meer te gebruiken is en doe het in een zak. Mooi voor de kachel thuis. Stinken, die brandende afval, je ruikt het twee straten verder, de mensen snappen er niks van.

Zo moest vader nog iets terugverdienen aan het loon dat hij me uitbetaalde, en dat was het ergste, het voortdurende gevoel dat ik het geld niet waard was dat ik elke week kostte.

En nog veel erger werd het toen ze mij niet meer voor vol gingen aanzien. Vader en Maurits wedijverden in grapjes om mijn onhandigheid, ken je de mop van die jehoede die

147