Adios companeros!

bij haar oudste zuster komen. We hadden alles al geregeld, idioten die wij waren.

Maar jij, Martin, beet mij toe: en de sociale lasten?

Alsof een burgerlijke betrekking in Casablanca hetzelfde was als werk in het revolutionaire Algerije. Alsof ik mij daar wilde verzekeren van een goedbetaalde, veilige baan. Hoe kon ik antwoorden op die gemeenheid zonder je voorgoed de rug toe te keren en daarmee de beweging in de steek te laten? En dus vroeg het partijlid, toen je even later vertrok: 'Wat is er met jou aan de hand. Je ziet er uit als een geest.'

De discussies waren hartstochtelijk, en in de pauzes tussen de zittingen klitten de afgevaardigden bij elkaar. Jij gelastte mij: 'Ga daarginds bij het trio staan, om te horen wat ze bespreken.' Toen ik aarzelde snauwde je: 'Of ben je daar misschien te bang voor.' Te bang. Dat zei jij, Martin, na alles wat we samen hadden gedaan en doorstreden voor de Algerijnse revolutie. Te bang.

's Avonds, kort voor het slapen gaan, ontmoette ik jou en Miranda plotseling alleen, en ik vroeg om de misverstanden over die brief uit te praten. Miranda schreeuwde: 'Het is hier geen bewaarschool,' en verdween. Jij draaide je nog even om, fluisterde mij toe: 'Ik heb er niets van geweten,' en verdween eveneens.

Die nacht had ik de vreemde sensatie dat ik bezig was dood te gaan. Eerst verstijfden mijn benen, toen mijn hele lichaam. 'Je kan hier toch niet het leven verlaten terwijl Bep en de kinderen erop rekenen dat je morgenavond weer thuiskomt,' dacht ik wanhopig, en alleen de grootste wilskracht hielp mij, mijn beweging te hervinden.

Daarna was het verblijf op de zitting voor mij één grote, verwarrende gebeurtenis. Ik liet me gewillig kiezen in het Wereldsecretariaat, zei tegen Miranda dat ik naar Algiers wilde komen ook als er helemaal geen geld was, dan moest

209