Amsterdam en zijne bevolking in de negentiende eeuw

SPIJS EN DRANK. 149

hebben gewijzigd. Maar hetgeen men weet, is nog niet bewezen! Dat, naarmate de arbeidsdag korter werd, bij den arbeider minder geneigdheid bestond om van de fabriek naar de kroeg te loopen, dat wist men, maar was nog niet zoo afdoende bewezen. Er zijn nog wel buurten, waar dit oude en slechte gebruik in eere wordt gehouden, waar het drankgebruik het grootst is en het algemeene ontwikkelingspeil het laagst. Doch daar woont niet meer het type van den Amsterdamschen arbeider, al wordt hetgeen daar huist, vaak zeer ten onrechte als zoodanig beschouwd.

Ofschoon hier slechts gesproken werd van den arbeider, als zijnde de belangrijkste zichtbare verbruiker van jenever, wordt het als van zelf sprekend aangenomen, dat de vermindering van het alcoholgebruik ook in de andere kringen der Am-sterdamsche bevolking van even groote beteekenis is geweest. Dit moet wel, al zullen daartoe andere factoren hebben bijgedragen, worden opgemaakt uit het sterk verminderde gebruik van wijn. Daarvan hebben de gegoede bewoners van het oude Amsterdam behoorlijke hoeveelheden naar binnen gewerkt en dat wel in overeenstemming met het gebruik van maaltijden, waarvan de menu’s van overdaad en groote verspilling getuigen.

Ongelukkiglijk staan er geen Amsterdamsche