Amsterdam en zijne bevolking in de negentiende eeuw

86 DE VERLICHTING.

door goedkoopte. Zelfs niet, toen in concurrentie met de zgn. „Engelsche,” de Hollandsche Gasfabriek van De Bruyn en Zonen werd opgericht. Ter vergelijking met den tegenwoordigen prijs, moge in herinnering worden gebracht, dat door dezen concurrentiestrijd de prijs verlaagd werd op ƒ 0.21 per M³. Langen tijd duurde deze concurrentie niet. Hoewel „De Bruyn” met veel fanfares opgericht was, als uiting van verzet der burgerij, en omhangen met het kleedje van goede vaderlandsliefde, die het nationale kapitaal tegenover het vreemde tot zijn recht moest doen komen, vonden de beide ondernemingen, bij het bepalen van den prijs, elkander al heel spoedig. Wel trachtte de Hollandsche een voorsprong te krijgen door het gratis aanleggen van de gasleidingen en het in bruikleen afstaan van lampen, kronen, etc., een systeem, dat de burgerij later in groote moeilijkheid zou brengen.

Met de openbare gasverlichting werd de Hollandsche nooit belast. Dit kluifje werd door het gemeentebestuur in handen gespeeld van de „Engelsche.”

Met angst en vrees werd aanvankelijk toegestaan, dat de „steenolie” te Amsterdam werd ingevoerd. Men vreesde zoozeer de zelfontbranding van dit artikel, dat ernstig werd overwogen, om,