Persoonlijkheid

In zijn leven kwamen nu de eerste dagen, waarin hij het bewegen der menigte hatelijk vond, zijn voelen saam-kringde rond zijn eigen binnenste-gebeuren. Nooit was hij zoo met zijn persoonlijkheid bezig geweest. Vroeger, in zijn eerste krachtiger bewustworden, waren daartoe wel neigingen geweest bij oogenblikken, maar allengs had hij zijn aandacht weggenomen van zichzelve, was hij alle fijnere denken en voelen gaan verbreeden tot het meeleven met de begeerte van wat daarom hem was: de menigte, het volk, wijd, overal, en het was gegroeid tot een machtig-koele kracht van daden, eiken dag nieuw. Zoo was het nu al jaren gegaan, in een rustig geluk van bij ingehouden golfjes zich-geven, een effen bestaan van stil-geduldig scheppen. En er was een oningedacht weten in hem geweest al dien tijd, dat het zoo zou blijven voortgaan, dat daarbuiten het leven geen grootere slagen van geluid naar hem heen zou klinken.

Nu stond hij daar plots met al het voelen teruggedreven naar zijn eigen verrast-enge binnenste, en al heftiger en wreeder golfde de ontroering om zijn verwaarloosde wezen in vlagen tegen hem aan. Voor het eerst in tijden hoorde hij het schreien van zijn eigen ziel en het was een geklaag zoo luid, dat hij zich boog over zichzelve heen en de stemmen der anderen hem schrijnden met smartelijken wrevel.

Telkens wou hij weer sterk zijn, het eigen onderschatte wee vergeten in ’t aanhooren van den roep der velen, de pijn van zijn lichaam wou hij dan verkreunen laten in het krachtig bewegen naar den heerlijk-zekeren, nijpend-inspan-nenden plicht. Maar telkens weer begon het nieuwe in hem öp te klagen, zachtjes, en luider, luider, en feller smartte dan de pijn van het verzet, tot hij weer keeren moest