Zegepraal

475

Maar je uiting mag er niet door omvergesmakt worden.

Dat heeft 't zien van dien straat werker me nog scherper doen gevoelen.

Al die menschen, die zielen, hoe groot of klein je ze ook ziet, moeten écht leven.

Zie liefste, hoe diep dat weer vandaag door mij heengeschokt is.

Ik voel hun natuur, ontleed die ; ik beeld hun atmosfeer, hun milieu, elk detail van hun leed. — Beheerscht je dan niet dat menscheleven dat je toch heeft doen snikken en martelen van schrijnend wee ? En toch geef je de tragiek in z'n onderdeden en samengroei tot geheel.

Wat is dat nu kind ?

Je hebt 'n wil dan, ertshard, en die grift met je beheerschte aandoening de smart in je beelding, de levensdiepte in je schepping.

Meewarigheid bestaat dan niet meer. Want je wérkt met even grooten hartstocht aan de motieven en psychologie van zijn ondergang, z'n misère als aan z'n opkomst.

Meegevoel die dan ontaardt in onbeheerschte emotie wordt sentiment van verzwakten rang.

Je werkt meer in je met 't besef van 't Eeuwige, en de groote, onbekende mysterieuze scheppingsdrang in je, richt, stuurt, dramatiseert.

Het verstand, 't overleg is hierbij morsdood, de techniek neemt vanzelf z'n onverduwbare plaats in, maar heeft te gehoorzamen aan de konceptioneele macht der intuitie.

Zie, als je over je werk heengebogen zit en je beeldt 'n tragedie en plöts krampt schreien in je öp, om de ellende en dramatische hevigheid die je zelf schept, gooi dan je pen neer, want dan is de groote onbewogenheid en bezinking er nog niet.

Om groot te werken moet de ziel uitgesnikt zijn. Dat wil al van zelf zéggen, dat zij gesnikt heelt! Maar in de konceptie