473
Nu kon er ook zóó gewerkt. Het kind, dat mooie schepseltje er neerzetten als model, en de teederste verrukkingen verder fantaseeren op dat leventje vóór je, dat gezichtje, die pracht-schuwe oogen vol kindergeheimen.
In haar donkeren kijk, al meer uit 't schaduw-schuw opklarend, kun je 't azuur van het zonnige Italië heel zwaar gaan voelen. Je kunt zoo'n kind met al de romantiek van je hart tooien, zonder 'n sprankje valsche verweeking. Je kunt 'r omzonnen met gloed en bloemkleuren tot ze voor je opgroeit als 'n goud fleuristetje tegen 'n muur van 'n Italiaansch kleurig krot, met den weemoed en den hartstocht van 't zuiden in d'oogen.
Je kunt nü al den grooten kokotte-waan in die schuwe oogen schilderen.
Je kunt er 'n tragedie van zuidelijke minnewee in laten lichten, en zoo het wérkelijke leventje dat vóór je staat vergeten.
Dan is 't geen portret meer, maar alleen 't schepseltje met de oogen vol van je eigen lyrische liefde, met de gebaartjes, geleid door je eigen verrukking.
Beide uitbeeldingsvormen kunnen in een groot werk heel schoon zijn, maar de eerste indringing toch altijd universeeler, dieper-menschelijk, rijker van levensnuance. In literaire scheppingskunst zal de uitstorting van eigen-verrukking in zoo'n kindje altijd veel, veel lager staan, dan de doordringing in haar eigene zieltje.
II.
Vandaag Florence onderging ik weer iets dat mij mijn eigen werkleven scherper nog omlijnen deed.
Ik zie 'n jongen verschrompelden grondwerker zitten op den stoep van 'n villa in aanbouw, éven van ons huisje af, z'n twaalf uurtje te verhappen, uit z'n stukkenzak. Z'n gezicht is smoezelig vuilgeel, zwak. Hij zit alleen, als weggeschoven van 'n troepje dat tegenover 'm luiert in de schaduw van kastanjes.
Er krampt in den eetmond van dien jongen kerel een ontzaglijke