472
Werken met 't besef van de eeuwigheid in je, dat noem ik : 't Leven vatten, 't onvergankelijke in je opnemen, 't geluid, den tegenklank en weergalm van den eeuwigheidszang verstaan.
Die zang laten naklinken in je arbeid.
Ik kan met mijn werk alleen dan beginnen als ik den klank van de eeuwigheidsstem aan mijn oor hoor zingen of binnen in mij hoor beieren.
Dat hevige en allerhoogste ontzaggevoel, die wijding moet rijp in je ziel leven, voor je 'n woord, 'n zin zet. Dat rythmus moet in je dreunen, die melodie moet in je zingen.
Te werken in 't gevoel voor 't eeuwige, is 't goddelijke in 't gelaat zien, en dan moet ieder vanzelf, z'n hoogste en diepst-innerlijke ontroeringen geven van schoonheid en menschelijkheid.
Florence, een ding ontbreekt zoo innig de moderne werkers.
'n Schilder ziet 'n mooi arm kind, 'n meisje, prachtig om te schilderen. Hij laat 't poseeren. Hij schildert, beziet haar gelaatje, haar houdinkje, elk lijntje en gebaartje. Hij stort z'n droomen over haar leventje uit terwijl hij werkt.
Zoo ongeveer wordt onder schrijvers ook veel gewerkt.
Ik haat die werkwijze, dat walgelijk-literaturige daarin.
Ik vind zoo'n schilderachtig kopje ook prachtig, die standen, gebaren, die oogen, die schaamte-schuwheid. Ik voel heel het wonderspel van mysterieuze licht- en schaduwgroei op die arme uitgedoofde kleur-kleertjes. Ik voel dat allemaal in mijn scheppingsdrang als bijwerk, dat wel onmisbaar is voor de uitbeelding, maar in den weg staat 't doordringen tot de kern van dit leven, dat is 't zièltje van dat schepseltje.
Ik snak naar 't menschje in dat modélletje. En terwijl ik haar hoor, stap voor stap doordring in al haar smartjes en vreugdetjes, mengen zich de koloristische gamma's veel fijner, harmonischer en dieper van glans, streelender van licht door het levende verhaal dat die lipjes, die oogen, die schuwe gebaartjes, dat schaamtelijk, weggedoken lijfje me geeft.