Zegepraal

467

heerlijk materiaal kunnen staan daar in de diepste bezinning, als je werk je heel leven, je heele ziel en zaligheid, je verrukking en smart is ?

Verbind aan mijn telkens overschrijven geen theorie over zware en spontane inspiratie. Och, je zult 't niet doen, wel lieve, maar toch lijkt je 't wat vreemd ?

Zie kind, over de gedeelten waar ik met zwaarst en hevigst gespannen aandacht, innig-bezonnen op gewerkt heb, telkens over en over, heeft men gezegd dat 't een stuk geschreven moet zijn, zonder retouche, zonder herzien. En brokjes waarin ik dadelijk meende bereikt te hebben wat m'n diepste gevoel wou beelden, zei men van dat er zwaar op gewerkt was.

Dergelijke kletsfrasen beteekenen niets.

Denk eens dieper lieve.

Beethoven de titan, schiep zwaar, hoogst moeilijk. Telkens veranderde, wijzigde hij, voelde hij aan, verbeterde en zocht steeds diepere kleur en klank-expressie in zijn arbeid.

Was zijn inspiratie er minder om ? Dwaasheid !

Mozart schiep in één uitingsstroom, zooals 't in z'n ziel zong, zoo kwam 't er uit, ongeschonden. Was zijn inspiratie er dieper, schooner, reiner en grandiozer om dan van Beethoven ?

Dwaasheid!

Wagner schiep zwaar, en Balzac schiep héél zwaar.

En toch, in hen leefden de goddelijkste manifestaties van de Inspiratie, die heilige, geheimzinnige psyche.

Ze werkt als 'n zware uitstorting van dadelijk-geraakte en gestalte-scheppende schoonheid. En zie, hoe wordt gevochten, geworsteld, gestreden met de lijn, het rythmus, de kadans, de kleur, den klankgang, het tempo, den bouw en de zuiverste expressie, eer dat die gestalte verschijnen kan ?

Ik kan 't mij niet gemakkelijk maken.

Ik leef, leef alleen ten volle in mijn arbeid.

Zola zei ergens dat als hij schreef, hij altijd 'n gevoel kreeg niet meer te kunnen ophouden. De kunstkoorts had hem dan