Zegepraal

459

monuinentaal-gevoelde, dat door z'n innerlijksten aard gedragen, tot die geweldigheid van levensvisie komt.

De ,,vergrooters" van portretten, menschen, schepselen en dingen zijn kernlooze nullen.

De groote epische gave is een geheel op-zich-zelf staand genie, dat in zijn monumentaalheid, het beste bewijs van zijn eigen echtheid meedraagt. Hun titanische ziening is niet na te volgen. Wel kunnen deze epici de fijnste en teederste gevoelens raken in dat grootsche geheel.

Beethoven, de man van de epische dramatische symfonieën gaf sonaten, die gansch de tragische lyriek en weedom van het diepst teedre hebben.

Maar ook daarin leeft in de diepte van iederen klank, geheimvol, fluisterend of zwaar-schreiend, de ziel van den alles-in-'t-geweldigen-ziener.

Van dat heroïsch-epische en heroïsch-tragische Florence, zie ik alleen nü alles, en in deze richting is alleen te werken door de allergrootsten, die er toch niet meer dan 'n klein deel van kunnen verwerkelijken in dit leven.

Denk niet Florence dat ik den dokumenteelen, den experimenteelen arbeid minacht. Zie lieve, wat 'n allerhoogst genot leeft er niet in 't opdoen van vaste, geweldige en diepe kennis van allerlei dingen.

Elke arbeid heeft voor mij een symbolisch karakter, voel ik aan als 'n geheim van natuur en levenswetten dat in den werker tot harmonische oplossing komt.

Niemand kan béter dan ik zich voorstellen wat Zola b. v. genoten moet hebben met zijn omzwervingen door Parijs, zijn studie voor magazijn- spoorweg- en mijnleven, dat spoor leven vooral, waar de lokomotief een bezield schepsel wordt.

Maar toch drong Zola niet zoo diep door als Balzac, wijl Balzac grooter geest, okkulter natuur was en veelzijdiger dan hij.

Precies zooveel liefde als Balzac had voor een ambacht, om 't te kennen, tot in diepste kern zooveel liefde voel ook ik er voor in mij leven, 't Geheimzinnig-eigene in iederen arbeid trekt